Actividade 45: Os primeiros médicos.

 Galeno: 

Galeno de Pérgamo nacido en Pérgamo (Turquía) cara ao 131 e falecido posibelmente en Sicilia no 201, foi un médico grego-romano da Antigüidade, considerado a máxima autoridade médica durante uns 1.300 anos, exercendo unha influencia duradeira sobre a medicina xudía, cristiá e musulmá da Idade Media. É considerado, así mesmo, o pai da farmacia.

No ano 146 comezou a estudar medicina na súa cidade natal. Tendo arredor de vinte anos, deixou Pérgamo para marchar a Esmirna, para poder seguir as ensinanzas do físico e anatomista Pélope e máis do filósofo peripatético Albinus, ao tempo que exerce como terapeuta do deus Asclepio (Esculapio), no templo local, durante catro anos. Percorreu logo outras cidades, logo da morte do seu pai, de xeito que sabemos que no ano 157 ou 158 volveu desde Alexandría a Pérgamo para exercer como físico (médico) nunha escola de gladiadores, durante uns tres ou catro anos. Ao longo dese tempo colleu abonda experiencia no tratamento de traumas físicos e feridas. Posteriormente cualificaría as feridas como "fiestras do corpo". 

Galeno practicou audaces prácticas que non serían empregadas durante case dous mil anos, como operacións cerebrais e oculares. Para operar cataratas, utilizaría unha especie de longa agulla, que remexería coidadosamente para extirpar as mesmas. De xeito que se pode afirmar que Galeno fixou o modelo para a moderna medicina en formas diferentes. 

 No ano 162 marchou a Roma, onde escribiu extensamente, ensinou e fixo demostracións públicas dos seus coñecementos de anatomía. Gañou unha enorme reputación como médico experimentado, de xeito que foi chamado á Corte imperial, converténdose no médico do Emperador Marco Aurelio.
Galeno residiu o resto da súa vida en Roma, na Corte imperial, experimentando e escribindo. Realizou viviseccións en numerosos animais para estudar as funcións dos riles e a medula espiñal. O seu animal favorito para experimentación foi a mona de Xibraltar. Acéptase que empregou vinte escribáns para que anotasen os seus ditados.

A data da súa morte tense fixado sobre o ano 200, pero algúns historiadores piensan que podría vivir ata os 216.

As aportacións máis destacadas que fixo Galeno a medicina moderna son:

Demostrou como varios músculos son controlados pola medula espiñal. 

Identificou sete pares de nervios craniais. 

Demostrou que o cerebro é o órgano encargado de controlar a voz. 

Demostrou as funcións do ril e da vexiga. 

Mostrou que o sangue circula polas arterias, e non o aire, como pensaban Erasístrato e Herófilo.

Descubriu diferenzas estruturais entre veas e arterias.  

Describiu as válvulas do corazón.  

Describiu diversas enfermidades infecciosas —como a peste dos anos 165-170— e a súa propagación. 

 Deulle gran importancia aos métodos de conservación e preparación de fármacos, base da actual farmacia galénica.  

O seu tratado Da diagnose dos soños describe os soños —é dicir, os soños despiertos— e afirma que poden ser o reflexo de enfermidades corporais.

Hipócrates:

 

Hipócrates de Cos, nacido en Cos no século V a.C. (460 a.C.) e falecido en Tesalia no século IV a.C. (370 a.C.), foi un médico da Antiga Grecia que exerceu durante o chamado século de Pericles.

É considerado unha das figuras máis destacadas da historia da medicina e moitos autores refírense a el como o «pai da medicina» moderna, en recoñecemento ás súas importantes e duradeiras contribucións a esta ciencia como fundador da escola que leva o seu nome. Esta escola intelectual revolucionou a medicina da Antiga Grecia, establecéndoa como unha disciplina separada doutros campos cos cales se asociaba tradicionalmente (notablemente a teúrxia e a filosofía), convertendo o exercicio da medicina nunha auténtica profesión.

 Ós 13 anos comezou os seus estudos de medicina que lle abriron as portas do templo dos Asclepiades (de Asclepio, deus mitolóxico da medicina). Logo viaxou a Exipto para rematar a súa formación. Deixou unha obra composta por 53 escritos que foi recollida polos seus discípulos no Corpus hippocraticum. Foi autor do Tratado do prognóstico e de Aforismos, entre outras obras. Pai indiscutido da medicina moderna, o seu mérito fundamental foi o de desenvolver un sistema racional baseado na observación e na experiencia para o estudo das doenzas cuxas causas atribuía a fenómenos naturais.

 Segundo esta doutrina, o corpo contén naturalmente o poder intrínseco de curarse e coidarse a si mesmo.A terapia hipocrática centrábase simplemente en facilitar este proceso natural. Para iso, Hipócrates cría que "o descanso e a inmobilidade eran de gran importancia". En xeral, a medicina hipocrática era moi amable co paciente: o tratamento era amable, e destacaba a importancia de manter o paciente limpo e estéril. Por exemplo, só se utilizaba auga limpa ou viño para as feridas, aínda que eran preferibles os tratamentos "secos". Ás veces utilizáronse linimentos balsámicos.  

Hipócrates era reacio a administrar medicamentos ou a realizar tratamentos especializados, polo que despois dun diagnóstico xeral, seguiu terapia xeral, pero en certas ocasións utilizaba medicamentos potentes.

 A escola hipocrática sostiña que a enfermidade era o resultado dun desequilibrio no corpo dos catro humores, fluídos que nas persoas sans atópanse naturalmente nunha proporción similar (pepsos).20 Cando os catro humores (sangue, bile negra, bile amarela e flema) desequilibrouse (discrasia, mala mestura), o individuo enfermouse e permaneceu enfermo ata que se restablece o equilibrio. A terapia hipocrática concentrouse en restablecer este equilibrio. Por exemplo, críase que tomar cítricos era beneficioso cando había exceso de flema.